Wprowadzanie opakowań na rynek – obowiązki, najczęstsze błędy i konsekwencje

Jeśli prowadzisz firmę, która sprzedaje produkty lub własne wyroby pakujesz własne wyroby przed wysyłką do klienta, importujesz towary lub surowce do produkcji z zagranicy lub importuje puste opakowania, to jesteś objęty obowiązkami związanymi z wprowadzaniem opakowań na rynek i obowiązkami wynikającymi z Ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.

Nie ma znaczenia, czy jesteś małym przedsiębiorcą prowadzącym działalność wysyłkową kosmetyków w kartonach, sprzętu elektronicznego, czy producentem mebli lub materiałów budowlanych. Polskie prawo nakłada na przedsiębiorców szereg wymagań zapewnienie recyklingu odpadów opakowaniowych.

Niestety, wiele firm dowiaduje się o swoich obowiązkach dopiero w momencie kontroli przeprowadzanej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska. Wtedy okazuje się, że przez lata nie zgłaszały wprowadzanych opakowań na rynek, nie prowadziły ewidencji i nie zapewniały ich recyklingu. Konsekwencje finansowe mogą być bardzo dotkliwe, przepisy Ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, przewidują kary pieniężne sięgające kilkudziesięciu tysięcy złotych, a w najbardziej skrajnych przypadkach nawet do miliona złotych.

W tym artykule wyjaśnimy, czym jest wprowadzanie opakowań na rynek oraz jakie obowiązki ciążą na przedsiębiorcach, którzy je wprowadzają. Przedstawimy również najczęściej popełniane błędy oraz podpowiemy, jak ich uniknąć.

Kluczowe jest zrozumienie, kto w świetle przepisów ustawy jest uznawany za wprowadzającego opakowania na rynek. To nie tylko producent opakowań czy przedsiębiorca pakujący swoje wyroby w opakowania. Definicja jest znacznie szersza i obejmuje:

1. Importerów, którzy sprowadzają z zagranicy towary, surowce wraz z opakowaniami lub puste opakowania (np. firmy produkcyjne kupujące surowce za granicą oraz sklepy importujące odzież).
2. Sprzedawców detalicznych i hurtowych, którzy jako pierwsi wprowadzają opakowane produkty na polski rynek.
3. Producentów, którzy pakują swoje wyroby (np. producenta mebli, materiałów budowlanych czy artykułów spożywczych).

Przykładem może być małe przedsiębiorstwo prowadzące sklep internetowy z herbatami. Kupuje herbatę luzem za granicą, a następnie pakuje ją w papierowe torebki z własnym logo i wysyła klientom w tekturowych pudełkach. Firma ta jest wprowadzającym opakowania, zarówno opakowanie w których przyjechała herbata oraz torebki i kartony wykorzystane do wysyłki.

Przepisy nie przewidują żadnych zwolnień ilościowych od tych obowiązków, jeśli więc wprowadzasz nawet niewielką ilość opakowań na rynek, podlegasz tym przepisom i musisz je spełniać.

Jednocześnie ustawodawca przewidział możliwość skorzystania ze zwolnienia w ramach pomocy de minimis. Dotyczy ono przedsiębiorców, którzy w danym roku kalendarzowym wprowadzili na rynek produkty w opakowaniach o łącznej masie nieprzekraczającej 1 tony i obejmuje zwolnienie z obowiązku uiszczania opłaty produktowej oraz finansowania publicznych kampanii edukacyjnych.

Przedsiębiorcy wprowadzający opakowania muszą spełniać kilka kluczowych wymagań określonych w Ustawie o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Oto najważniejsze z nich:

• Rejestracja w BDO

Każdy wprowadzający opakowania/produkty w opakowaniach musi zarejestrować się w Bazie Danych o Produktach i Opakowaniach (BDO). To centralny system, w którym zgłaszasz swoją działalność. Rejestracja jest obowiązkowa i podmiot powinien zarejestrować się przed rozpoczęciem działalność związanej z wprowadzania opakowań.

• Prowadzenie ewidencji opakowań

Należy prowadzić ewidencję mas opakowań wprowadzanych na rynek. Obejmuje to prowadzenie ewidencji rodzajów opakowań (np. papier, tworzywa sztuczne, metal, drewno) i ich ilości. Ewidencja wymagana jest do późniejszego raportowania i jest podstawą do obliczeń opłat.

• Składanie sprawozdań rocznych

Co roku składasz sprawozdanie w rejestrze BDO, w którym podajesz dane o rodzajach oraz ilościach wprowadzonych opakowaniach, poziomie odzysku i recyklingu. Sprawozdanie składa się w oparciu o dane zebrane w ewidencji w terminie do 15 marca za poprzedni rok.

• Recykling i obowiązek zapewnienia odzysku

Wprowadzający produkty w opakowaniach musi zapewnić odzysk i recykling określonego procentu wprowadzonych opakowań. Przepisy określają minimalne poziomy, np. 60% dla papieru.

• Opłata produktowa

Jeśli nie osiągniesz wymaganych poziomów recyklingu, należy wnieść opłatę produktową. Wysokość zależy od masy wprowadzonych opakowań i ich rodzaju materiału opakowaniowego.

Powyższe obowiązki można realizować samodzielnie lub można podpisać umowę z organizacją odzysku opakowań, wówczas Ona przejmuje część odpowiedzialności za recykling w zamian za opłatę, co upraszcza proces dla małych firm.

Nieprzestrzeganie przepisów oraz niewykonywanie nałożonych obowiązków skutkuje karami pieniężnymi nakładanymi przez WIOŚ. Wysokość kar zależy od rodzaju naruszenia i może wynosić:

• Za brak sprawozdania lub błędne dane – od 10 000 zł do 500 000 zł
• Za brak ewidencji – od 10 000 zł do 500 000 zł
• Za niezapewnienie odpowiedniego poziomu recyklingu – opłata produktowa plus odsetki w przypadku nie wywiązania się z zapewnienia odpowiedniego poziomu w latach ubiegłych.

• Brak wpisu do BDO: Wiele firm ignoruje rejestrację, myśląc, że ich skala jest zbyt mała. W efekcie działają nielegalnie od lat.
• Błędne uznanie, że „opakowania surowców z zagranicy nie trzeba rozliczać”:.
• Nieprawidłowe wyliczenia mas opakowań: Firmy często szacują masy „na oko” lub na podstawie mas wytwarzanych odpadów, co kończy się zaniżaniem lub zawyżaniem wprowadzanych mas opakowań i uiszczanych opłatach.
• Pomijanie opakowań importowanych: Importerzy zapominają o opakowaniach z zagranicy, traktując je jako „nie swoje”. Zakup surowców za granicą od zagranicznej firmy jest wprowadzeniem opakowania tego produktu po raz pierwszy
• Błędne rozumienie pojęcia „wprowadzający”: Niektórzy myślą, że to tylko producenci, a nie np. sklepy pakujące towary.

Warto zadać sobie kilka prostych pytań:

• Czy sprzedaję produkty w opakowaniach?
• Czy pakuję towary przed wysyłką do klienta?
• Czy importuję produkty z zagranicy?
• Czy używam opakowań?

Jeśli odpowiedź na którekolwiek pytanie brzmi „tak”, to najprawdopodobniej jesteś objęty obowiązkami.

W razie wątpliwości warto skonsultować się z:

• Organizacją odzysku (oferują bezpłatne konsultacje)
• konsultantem ds. ochrony środowiska
• lub marszałkiem województwa

Obowiązki związane z wprowadzaniem opakowań na rynek dotyczą znacznie większej liczby firm, niż mogłoby się wydawać. Nie są to regulacje wymierzone tylko w wielkich producentów ale również w mniejsze podmioty importerów oraz firmy pakujące swoje wyroby w opakowania.

Jeżeli masz wątpliwości lub potrzebujesz wsparcia w ustaleniu obowiązków, rejestracji w BDO, prowadzeniu ewidencji czy rozliczeniach – skorzystaj z bezpłatnych konsultacji.

👉 Skontaktuj się z firmą Ekoventis i zadbaj o zgodność swojej działalności z przepisami.

Skontaktuj się z kontakt@ekoventis.pl lub telefonicznie: 513 197 991.

Zapoznaj się z pozostałymi wpisami na blogu: https://ekoventis.pl/blog/